ستاره شناسی

ستاره شناسی ، علمی است که با مشاهده و توضیح وقایعی که در خارج از زمین و جو آن رخ می دهد سر و کار دارد. این علم منشا پیدایش و خواص فیزیکی و شیمیائی اشیائی که قابل مشاهده در آسمان بوده (و خارج زمین قرار دارند) و همینطور فرآیندهای منتجه از آنها را مطالعه می کند. در طی قسمتی از قرن بیستم ، ستاره شناسی به سه شاخه تقسیم شده بود: محاسبات نجومی ، مکانیک آسمانی و فیزیک نجومی. حالات برجسته متداول فیزیک نجومی در نامگذاری گروههای آموزشی دانشگاهی و موسسات درگیر با تحقیقات نجومی متجلی می شود:

قدیمیترین آنها بدون هیچ تغییری ، گروهها و موسسات ستاره شناسی می باشند، جدیدترین آنها به نگه داشتن فیزیک نجومی در نامشان تمایل دارند، برخی اوقات کلمه ستاره شناسی را برای تأکید بر طبیعت تحقیقاتشان ، در نامشان قرار نمی دهند. به علاوه ، تحقیقات فیزیک نجومی ، مخصوصا در فیزیک نجومی نظری ، را افرادی که پس زمینه فیزیک و ریاضی دارند می توانند انجام دهند.

ستاره شناسی از معدود علومی است که آماتورها هنوز در آن نقش فعالی دارند، خصوصا در کشف و مشاهده حوادث زودگذر. ستاره شناسی نباید با طالع بینی ، شبه علمی که با پیگرد مسیر اجرام آسمانی ، مبادرت به پیشگویی سرنوشت افراد می نماید اشتباه شود. این دو اگر چه در ریشه مشترکند، اما کاملا متفاوتند؛ ستاره شناسان روش علمی را پذیرفته اند، در حالیکه طالع بینها اینطور نیستند.

تقسیمات ستاره شناسی

ستاره شناسی به چند شاخه تقسیم می گردد. اولین تقسیم بندی بین ستاره شناسی نظری و ستاره شناسی شهودی می باشد. مشاهده گرها روشهای مختلفی را برای جمع آوری اطلاعات درباره حوادث بکار می برند، اطلاعاتی که بعدا توسط نظریه پردازان برای ایجاد تئوریها و مدلهایی ، برای شرح مشاهدات و پیش بینی حوادث جدید بکار می رود. حوزه های مطالعه همچنین به دو طریق دیگر تقسیم بندی می شوند: موضوعی ، که معمولا به منطقه فضا (مثلا ستاره شناسی کهکشانی) یا مسائل اشاره شده (مانند تشکیل ستاره یا کیهان شناسی) بستگی دارد؛ یا به روش مورد استفاده برای گرد آوری اطلاعات (بطور مبنائی ، چه ناحیه ای از طیف الکترومغناطیس استفاده می شود). در حالیکه تقسیم بندی اولیه به هر دوی مشاهده گر و نظریه پرداز مربوط می شود، دومی مربوط به مشاهده گرهاست(نه کاملا) ، چون نظریه پردازها سعی می کنند از اطلاعات موجود در تمامی طول موجها استفاده کنند و مشاهده گرها اغلب بیش از یک منطقه از طیف را مشاهده می کنند.

تقسیم بندی بر اساس موضوع یا مسائل اشاره شده

• اجرام آسمانی
• تاریخچه نجوم
• محاسبات نجومی: مطالعه مکان اشیاء در آسمان و تغییر مکان آنها، که سسیستم مختصات مورد استفاده و علم حرکت اجرام در کهکشان را تعیین می کند.
• کیهان شناسی: مطالعه کیهان به عنوان یک کل و تکامل آن.
• ستاره شناسی کهکشانی: مطالعه ساختمان و اجزاء کهکشان ما و سایر کهکشانها.
• ستاره شناسی برون کهکشانی: مطالعه اجرام (عمدتا کهکشانها) خارج از کهکشان ما.
• شکل گیری کهکشان و تکامل: مطالعه شکل گیری کهکشانها و تکامل آنها.
• علوم سیاره ای: مطالعه سیارات منظومه شمسی.
• ستاره شناسی ستاره ای: مطالعه ستارگان.
• تکامل ستاره ای: مطال؍

شهاب سنگ 2004mn4

احتمال برخورد شهاب سنگ 2004MN4 به کره زمین

شهاب سنگ 2004MN4 که در تابستان سال ۲۰۰۴ میلادی برای نخستین بار رصد شد خیلی سریع به یکی از جنجالی ترین اجرام آسمانی که احتمال برخورد با کره زمین برای آنها بالاست تبدیل شد. این شهاب سنگ که قطر تقریبی آن حدود ۳۲۰ متر است در صورت برخورد با زمین قدرت انفجاری معادل ۸۵۰ مگاتن یعنی حدود ۶۵۰۰۰ برابر بمب اتمی هیروشیما خواهد داشت.

مدار گردش این شهاب سنگ بدور خورشید (که معادل ۳۲۳ روز است) با مدار گردش کره زمین بدور خورشید در روز ۱۳ آوریل هر سال تلاقی می کند. بر اساس محاسبات اولیه، در ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ میلادی، این شهاب سنگ از فاصله ای بسیار نزدیک معادل ۳۵۰۰۰ کیلومتری زمین خواهد گذشت! (برای مقایسه این فاصله، ماهواره های ژئوسنکرون در مدار ۳۶۰۰۰ کیلومتری زمین قرار دارند و ماه در فاصله حدود ۳۸۰۰۰۰ کیلومتری زمین است). این فاصله در مقیاسهای نجومی آنقدر کوچک است که عملاً در محدوده خطای محاسبات دینامیک تعیین مدار حرکت این شهاب سنگ قرار می گیرد. چون شهاب سنگها دارای اشکال منظم هندسی نیستند و اطلاعات فیزیکی دقیقی از آنها در دست نیست، پیش بینی دقیق مسیر حرکت آنها در آینده عملاً غیر ممکن است. بهمین دلیل معمولاً احتمال برخورد و محدوده فضایی احتمال حضور جرم آسمانی برای آنها تعیین می شود. مثلاً برای شهاب سنگ 2004MN4 با آنکه مرکز محدوده عبور شهاب سنگ از ۳۵۰۰۰ کیلومتری کره زمین می گذرد ولی احتمال برخورد مستقیم با زمین هم بمیزان حدود 2.7% یا ۱ به ۳۷ وجود دارد. البته این رقم هر چند وقت یکبار توسط مراکز ردیابی اجرام نزدیک زمین بروز می شود. این احتمال در مقیاس تورینو، که معیاری برای میزان خطرناک بودن یک جرم آسمانی برای کره زمین است، معادل ۲ می باشد (مقیاس تورینو از صفر برای احتمال صفر برخورد تا ۱۰ که بیانگر احتمال برخورد صد درصد همراه با نابودی کامل نسل بشر و ایجاد زمستان جهانی می باشد تغییر می کند). البته اخیراً این شهاب سنگ به مقیاس ۱ نزول کرد ولی احتمال بالا رفتن آن در آینده باز هم وجود دارد. در حال حاضر تنها سه جرم آسمانی دارای مقیاس تورینو معادل ۱ هستند.

حتی اگر این شهاب سنگ در بهار ۲۰۲۹ به زمین برخورد نکند، یک نمایش خیره کننده از نور و اثرات نامعلوم دیگر را بدنبال خواهد داشت و قطعاً روز جمعه ۱۳ آوریل آن سال برای مردم کره زمین روزی هراس آور خواهد بود (بعضی ها روزهای جمعه ای که تاریخ آنها ۱۳ باشد را کلاً نحس می دانند و همین تقارن از هم اکنون باعث اضطراب خیلی ها شده).

اطلاعات تکمیلی:
- گروه کاری اجرام آسمانی نزدیک زمین (وابسته به ناسا)
- پلاگین جاوا که مسیر حرکت شهاب سنگ 2004MN4 را شبیه سازی می کند (برای سالهای دور دقت زیادی ندارد).
- اطلاعات بیشتری در باره شهاب سنگ 2004MN4 در سایت ویکی پدیا
- وب سایت اختصاصی شهاب سنگ 2004MN4

تلسکوپ فضایی جدید ناسا

تلسکوپ فضايی جديد ناسا

جديدترين تلسکوپ فضايی ناسا بنام اسپيتزر (Spitzer) کار خود را از پائيز آغاز کرده است و تصاوير فوق العاده دقيقی در طيف مادون قرمز از کهکشانها و اجرام سماوی گرفته است. اهميت اين تلسکوپ در اين است که بدليل استفاده از طيف مادون قرمز می تواند از مناطقی از فضا تصوير برداری کند که از دید تلسکوپهای معمولی در نور مرئی بدلیل وجود گرد و غبارهای کيهانی پنهان هستند.
جديدترين و در نوع خود منحصر بفردترين تکنيکی که در اين تلسکوپ بکار رفته است، استفاده از مدار دنباله رو زمين (Earth-trailing solar orbit)است به اين معنی که اين تلسکوپ عملاً بجای آنکه حول کره زمين بگردد (مانند بقيه ماهواره ها) حول خورشيد و در همان مداری که کره زمين قرار دارد می گردد. اين امر باعث می شود که بتوان هميشه يک طرف از تلسکوپ را در جهت مخالف خورشيد قرار داد که به نوع خود باعث پايداری درجه حرارت تا صفر مطلق (منفی 273 سانتی گراد) خواهد شد (با کمک خنک کننده های اضافی و يک سپر محافظتی خورشيدی که در شکل هم ديده می شود). اين دمای پائين از ملزومات تصوير برداری دقيق در طيف مادون قرمز است.

صور فلکی

صورت فلکی سگ کوچک (کلب اصغر)

سلام دوستان عزیز.هدف من از ایجاد این وبلاگ بالابردن سطح اطلاعات نجومی شما می باشد.در آینده ی نه چندان دور چیزهای جدید تری را در این وبلاگ قرار می دهم.در ضمن یادتون نره که نظراتتون رو بنویسید.

صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ

پیوندهای روزانه